Đi máy bay hàng trăm km để mua xe hơi?

Khủng hoảng chip toàn cầu khiến lượng ôtô sản xuất hạn chế, nhiều người phải bay hàng trăm km để tìm mua mẫu xe ưng ý.

Khi tìm ôtô mới vào tháng 8, Rachael Kasper, chủ một cửa hàng bán dụng cụ thể thao tại Michigan (Mỹ) nhắm đến mẫu Ford Escape. Tuy nhiên, tình trạng thiếu chip khiến lượng xe được sản xuất hạn chế.

Không tìm được hàng tại Michigan và những bang lan cận, Kasper thấy một đại lý bán Ford Escape tại thị trấn Hanover, bang Pennsylvania, cách nơi cô sống hơn 860 km.

“Tôi bay đến Baltimore, bắt một cuốc Lyft (dịch vụ taxi công nghệ tương tự Grab) đến đại lý rồi lái xe về nhà. Đó chẳng khác gì cuộc phiêu lưu”, Kasper chia sẻ.

Nguồn cung hạn chế, nhu cầu tăng

Khủng hoảng chip ảnh hưởng nặng đến ngành công nghiệp ôtô trong năm 2021. Một số hãng phải đóng cửa nhà máy do thiếu linh kiện, khiến các đại lý không thể nhập nhiều ôtô. Theo New York Times, đó là lý do khách hàng phải bay hàng trăm km để tìm chiếc xe ưng ý. Họ chấp nhận trả giá cao, thậm chí mua xe được sửa chữa sau những vụ tai nạn.

Nguồn cung hạn chế nhưng nhu cầu ngày càng tăng, nhiều người không thích dùng phương tiện công cộng hoặc taxi, số khác chỉ đơn giản muốn mua xe mới. Một số gia đình tiết kiệm được hàng nghìn USD từ trợ cấp, tiền tiết kiệm do chi tiêu ít hơn khi phong tỏa kéo dài.

Nguyên nhân thiếu hụt chip toàn cầu

Tháng 3-2020, đại dịch toàn cầu đã khiến các nhà sản xuất ô tô, nhà cung cấp và đại lý ô tô phải đóng cửa. Nền kinh tế thế giới rơi vào suy thoái. Michelle Krebs, nhà phân tích điều hành của Autotrader, cho biết, các nhà sản xuất ô tô, những người đã trải qua thời kỳ suy thoái trước đây, đã nhanh chóng hủy đơn đặt hàng các bộ phận có chip máy tính, cho rằng doanh số bán ô tô sẽ sụt giảm.

Doanh số bán xe ô tô mới ban đầu giảm mạnh, nhưng nhanh chóng tăng trở lại do nhu cầu bị dồn nén và ưu đãi tài chính 0%. Ngoài ra, các đại lý đã tìm ra cách bán xe trực tuyến, cung cấp dịch vụ nhận và giao xe tận nhà.

Vì vậy, khi các nhà máy hoạt động trở lại, nhu cầu về xe mới tăng mạnh hơn dự kiến đã vượt sản lượng và vẫn chưa thể bắt kịp. Krebs nói: “Các nhà sản xuất ô tô đã liên hệ với các nhà sản xuất chip của họ và đặt hàng lại. Vào thời điểm đó, một số lượng lớn chip đã được tiêu thụ bởi các doanh nghiệp khác – điện thoại, máy tính, trò chơi điện tử – khi mọi người làm việc và học tập tại nhà”.

Malcolm Penn, người điều hành Future Horizons, một công ty tư vấn ngành công nghiệp chip cho biết: “Điều quan trọng nhất mà mọi người cần thừa nhận đó là sự thiếu hụt là một phần tự nhiên của ngành”. Ông nói rằng việc chế tạo chip là một ví dụ điển hình về cái mà các nhà kinh tế học gọi là kinh doanh “chu kỳ giá thịt heo”, được đặt tên theo sự dao động thường xuyên giữa tình trạng nguồn cung thừa và thiếu lần đầu tiên được phân tích tại các thị trường thịt heo Mỹ vào những năm 1920. Cũng như thịt heo, nguồn cung cấp chip bán dẫn không thể phản ứng nhanh với những thay đổi của nhu cầu. Ông Penn nói rằng công suất đã bị thắt chặt ngay cả trước đại dịch, chỉ ra rằng đầu tư của các nhà sản xuất chip vào thiết bị nhà máy đã thấp hơn mức trung bình dài hạn trong nhiều năm.

Công ty Sản xuất Chất bán dẫn Đài Loan (TSMC), nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới, có kế hoạch chi 30 tỷ USD cho công suất mới chỉ trong năm nay. Samsung Electronics và Intel, hai gã khổng lồ khác, cũng dự kiến lần lượt chi 28 tỷ USD và 20 tỷ USD; các nhà sản xuất chip hạng hai cũng đang tăng chi tiêu. Điều đó sẽ mang lại sự cứu trợ cho nền kinh tế rộng lớn hơn, nhưng không phải ngay lập tức.

Tác động kéo dài

Trong khi các nhà sản xuất ô tô và các nhà phân tích ban đầu tin rằng tác động này sẽ chỉ tồn tại trong thời gian ngắn và hạn chế, nhưng giờ đây, họ nhận thấy tình trạng này sẽ kéo dài đến hết năm và tác động ngày càng đáng kể.

Công ty Jaguar Land Rover đã cảnh báo tình trạng thiếu chip có thể làm giảm một nửa sản lượng quý 3 của hãng. Tập đoàn Volkswagen cho biết, tác động có thể sẽ “rõ rệt hơn” trong quý 3 khi họ cắt giảm dự báo sản lượng hàng năm khoảng 450.000 xe. Con số đó tương đương 5% mức sản xuất của năm ngoái, hay một phần ba mức tăng sản lượng mà Volkswagen đã dự kiến hồi đầu năm. Nhà sản xuất ô tô Đức cho biết: “Nguy cơ tắc nghẽn và gián đoạn nguồn cung cấp linh kiện bán dẫn ngày càng gia tăng trong toàn ngành”.

Volkswagen cho biết một cách để họ đối phó với tình trạng thiếu hụt là giành ưu tiên hơn cho các loại xe cao cấp, vốn mang lại nhiều lợi nhuận hơn.

Nhà sản xuất ô tô Mỹ Ford lưu ý rằng nhu cầu tăng cao đối với các phương tiện do tình trạng thiếu hụt có nghĩa là họ có thể cung cấp ít khuyến mại hơn cũng như tập trung vào các mẫu xe sinh lời nhất của mình.

Ford cho biết giá bán trung bình của hãng đã tăng 14% so với năm ngoái. Họ đã khiến các nhà phân tích ngạc nhiên khi công bố lợi nhuận quý 2 là 1,1 tỷ USD.

Trong khi đó, Nissan đã buộc phải tạm hoãn việc ra mắt mẫu xe crossover chạy điện hoàn toàn mới của mình, Ariya, do tình trạng thiếu chip, điều mà một số hãng tin đã gọi là “thảm họa chip” (chiptastrophe hay chipaggedon).

Hướng đi tương lai

Các chính phủ đang gấp rút tăng cường năng lực sản xuất chip của họ. Vào tháng 5-2021, Hàn Quốc đã công bố khoản đầu tư khổng lồ 451 tỷ USD trong nỗ lực trở thành gã khổng lồ bán dẫn, trong khi Thượng viện Mỹ vào tháng trước đã bỏ phiếu thông qua 52 tỷ USD trợ cấp cho các nhà máy chip, được gọi là “fabs”. Liên minh Châu Âu (EU) đang tìm cách tăng gấp đôi thị phần năng lực sản xuất chip của họ trong chuỗi cung ứng toàn cầu, lên 20% vào năm 2030.

Tuy nhiên, các nhà máy không thể mở cửa trong một sớm một chiều – đặc biệt là những nhà máy sản xuất chất bán dẫn, một quá trình tinh vi liên quan đến việc ép các lớp hóa chất vào silicon. Ondrej Burkacky, đối tác cấp cao tại công ty tư vấn McKinsey, nói: “Việc xây dựng một nhà máy chip mới cần có thời gian – lên tới hơn 2,5 năm – vì vậy hầu hết các hoạt động mở rộng đang bắt đầu từ bây giờ sẽ không tăng công suất khả dụng cho đến năm 2023.

Bất luận tình hình cấp bách hiện nay, những thay đổi trong chính sách bán dẫn phải được thực hiện một cách thận trọng. Chuỗi cung ứng chất bán dẫn trị giá 500 tỷ đôla là một trong những chuỗi cung ứng phức tạp nhất thế giới. Việc sản xuất một con chip thường đòi hỏi hơn 1.000 bước và vượt qua nhiều biên giới quốc tế trước khi đến tay khách hàng cuối cùng. Các chính sách ảnh hưởng đến ngay cả một công ty hoặc quy trình có thể gây ra những ảnh hưởng lớn trên toàn cầu.

Ngày nay, Mỹ vẫn thống trị lĩnh vực nghiên cứu và phát triển vi xử lý nhưng nước này thiếu các công ty trong một số phân ngành chính, đặc biệt là các công cụ quang khắc (dạng thiết bị sản xuất bán dẫn phức tạp và đắt tiền nhất) và các nhà máy sản xuất chip tiên tiến nhất (đặc biệt là các xưởng đúc, sản xuất chip cho bên thứ ba). Đài Loan hiện chiếm ưu thế trong lĩnh vực sản xuất tiên tiến nhất trong khi Hàn Quốc cũng sản xuất một lượng đáng kể vật liệu và một số thiết bị sản xuất.

Trung Quốc đang đạt được tiến bộ trong cả thiết kế và sản xuất chất bán dẫn, với sự hỗ trợ của nhà nước. Ngoài việc đầu tư mạnh mẽ vào năng lực sản xuất và chế tạo, Mỹ phải đẩy nhanh đầu tư vào nghiên cứu và sản xuất chất bán dẫn tiên tiến để thúc đẩy thế hệ đổi mới tiếp theo và duy trì vị trí dẫn đầu của Mỹ trong công nghệ quan trọng này.

Alex theo cand

The post Đi máy bay hàng trăm km để mua xe hơi? appeared first on Tạp Chí Xe.

source https://tapchixe360.com/di-may-bay-hang-tram-km-de-mua-xe-hoi-57373.html